از آنجا که فولاد و آهن، مقاومت بسیار کمی در برابر اکسید آهن دارند؛ به همین سبب موجب خوردگی، فرسایش و فرسودگی آهن و محصولات فولادی می شود. به دلیل بروز این مشکلات، کارشناسان عرصه فولادی با به کار گیری راهکار های مختلف، سعی بر جلوگیری از رخ دادن این مشکلات در محصولات فولادی دارند. یکی از موثر ترین آن روش ها پوشش دهی آهن و محصولات فولادی با ورق های آلوزینک و گالوانیزه است. قبل از اینکه بخواهیم درباره تفاوت میان این دو ورق پرکاربرد صحبت کنیم، در ابتدا به تعریف این دو ورق و بررسی مواردی همچون (ویژگی ها، مزایا، ابعاد، کاربرد) های آنها می پردازیم.
ورق آلوزینک چیست
ورق آلوزینک، یکی از انواع ورق های فولادی آلیاژی است که با ویژگی ها و مشخصه های فنی متفاوتی تولید و عرضه به بازار خرید و فروش میشود؛ ورق آلوزینک با نام های دیگری مانند «گالوانوم» و «زینکالوم» نیز شناخته می شود. ورق آلوزینک، در حقیقت یک فلز گالوانیزه است؛ چرا که با عنصر «روی» پوششدهی شده است. این ورق برای اولین بار در سال ۱۹۷۲ به بازار معرفی شد. گالوانوم یک نوع ورق پوشش دار فولادی است که مقاومت خوبی در برابر خوردگی دارد. پوشش این ورق از ترکیب ۵۵ درصد آلومینیوم، ۴/۴۳ درصد روی و ۶/۱ درصد سیلیکون تشکیل شده است. لایه بسیار نازک اکسید آلومینیم که در سطح ورق تشکیل می شود علاوه بر اینکه در برابر خوردگی از آن محافظت می کند، ظاهر آن را هم تا سال های طولانی حفظ می کند.
ویژگی های ورق آلوزینک
یکی از مهم ترین ویژگی های ورق آلوزینک، مقاومت بی نظیر آن در برابر زنگ زدگی و اکسید آهن است. علاوه بر این، از دیگر ویژگیهای این ورق فولادی قابلیت جوشکاری بالا، انعطافپذیری مناسب و قابلیت رنگآمیزی خوب آن است. درباره ی مقاومت ورق آلوزینک در برابر خوردگی باید به این نکته اشاره کنیم که فلز آلومینیوم، مهم ترین نقش را در آن اجرا میکند؛ چرا که فلز روی پس از مدتی، قدرت و استحکام خود را از دست می دهد و سست می شود؛ اما همچنان آلومینیوم از خوردگی و آسیب دیدن ورق جلوگیری میکند.
مزایای ورق آلوزینک
ورق های آلوزینک، بر اساس مشخصه های فنی خاص خودشان، مزایای زیادی دارند. این ورق ها با توجه به این که ضدزنگ هستند، دوامی بیشتر از سایر ورق های فولادی دارند (عمر بالاتر) و به مرور زمان نیز، از هرگونه آسیب در امان هستند. سایر مزایای این ورقها، به شرح زیر است:
*وزن مناسب با توجه به آلیاژ ورق
*انعطاف پذیری مطلوبتر نسبت به ورقهای گالوانیزه
*ابعاد دقیق
ابعاد ورق آلوزینک
ابعاد و سایزهای ورق آلوزینک نسبت به سایر ورق های فولادی، از تنوع کمتری برخوردار است. این ورق ها معمولاً به صورت شیت و رول به بازار عرضه می شوند. مصرف کنندگان و کارفرمایان می توانند ابعاد مدنظرشان را به کارخانه های تولید کننده ی این ورق اعلام کنند تا محصول، مطابق با خواسته شان تولید شود.
ابعاد تقریبی ورق های آلوزینک موجود در بازار، به شرح زیر است:
• ضخامت ورق آلوزینک: از 0.5 تا 0.8 میلی متر
• ابعاد ورق آلوزینک: از 1000 تا 1500 میلی متر
کاربردهای ورق آلوزینک
ورق آلوزینک به دلیل این که مقاومت بسیار خوبی در برابر آب خوردگی، رطوبت و دیگر خوردگی ها دارد، در قسمت هایی که با رطوبت ارطبات بیشتری دارند، استفاده می شود؛ برای مثال، از این ورق در سقف سوله ها یا سالن های صنعتی، بسیار استفاده میشود. کاربردهای دیگر ورق آلوزینک، عبارتند از:
• تأسیسات مربوط به تهویه ی هوا یا کانالهای خنک کننده
• ساخت انواع مختلفی از اگزوز های ماشین
• طراحی و ساخت انواع تانکر های ذخیره ی آب و مایعات
• ساخت انواع آبگرم کن
• ساخت تابلو های برقی در خیابان ها
• ساخت انواع تابلو های راهنمایی و رانندگی
• ساخت انواع پروفیل های در و پنجره
ورق گالوانیزه چیست
ورق گالوانیزه، محصولی است که بر پایه ی ورق های فولادی سرد یا گرم است که با روش های مختلفی در برابر اکسید آهن یا خوردگی های احتمالی فولاد، مقاوم شده است. ورق گالوانیزه، ظاهری براق دارد و معمولاً در ابعادی مشخص و محدود به بازار عرضه میشود؛ این ورقها بر اساس ویژگیهای خاص خودشان، در موقعیت های مرطوب، کاربرد بیشتری دارند.
ویژگیهای ورق گالوانیزه
جالب است بدانید که تعداد زیادی از محصولات فولادی، مانند پروفیل، لوله یا انواع نبشی از ورقهای گالوانیزه تولید می شوند. ورق های گالوانیزه، به دلیل اینکه خاصیت جوش پذیری و خمش بسیار مطلوبی دارند، کارکردن با این ورق ها بسیار ساده است. این ورقها با بازرسی های چشمی معمولی تایید می شوند و نیازی به انجام انواع آزمایش برای تشخیص صحت ورق نیست. سایر ویژگیهای ورق گالوانیزه به شرح زیر است:
• فولاد گالوانیزه از جهات متعددی بهتر از فولاد ضد زنگ است
• این ورق ها با آسیب های سطحی، قابلیت ضد زنگی خود را از دست نمی دهند
نکته: ورق های گالوانیزه و آلوزینک، بسیار به هم شباهت دارند؛ مهم ترین شباهت این ورق ها نیز، مقاومت در برابر انواع خوردگی و زنگ زدگی است. البته به یاد داشته باشید که تفاوت های زیادی هم با یکدیگر دارند. شکل ظاهری، مشخصات فنی، ابعاد، هزینه تولید و قیمت نهایی هر کدام از این ورق ها، از جمله مواردی هستند که ورق گالوانیزه و ورق آلوزینک را از هم متمایز میکنند. در ادامه راجع به این تفاوت ها صحبت خواهیم کرد.
مطلب پیشنهادی : لوله سیاه صنعتی
مزایای ورق گالوانیزه
ورق گالوانیزه از نظر ساخت، مزیت ها و ویژگی های مثبت و زیادی دارد؛ به عنوان نمونه، این ورق ها در شرایط مطلوب تا 70 سال عمر میکنند و این مسئله بسیار مهم و قابل توجه است. سایر مزیت های ورق گالوانیزه، عبارتند از:
• هزینه ی کم برای تولید
• هزینه کم در جهت حفظ و نگهداری
• سختی بسیار مطلوب و مقاومت در برابر آسیب های حمل و نقل یا بارگذاری ورق
• تمیزی بسیار آسان و بدون دردسر
• دقت و تطبیق پذیری بسیار بالا در ساخت
ابعاد ورق گالوانیزه
ورق گالوانیزه در مقایسه با ورق سیاه از نظر ابعاد، محدود است؛ جالب است بدانید که همین ورق در مقایسه با ورق های فولادی دیگر، محدودیت کمتری در ابعاد دارد. در مجموع باید بگوییم که ورق های گالوانیزهی هر کارخانه تولید کننده، در ابعاد، ضخامت، سایز و وزن خاصی به بازار عرضه میشوند؛ اما حدود این ابعاد، به این شرح است:
• طول ورق گالوانیزه معمولاً بین 2 تا 10 متر است
• عرض ورق گالوانیزه معمولاً بین 1 تا 1.5 متر است
• ضخامت ورق گالوانیزه از 0.5 تا 2 میلیمتر متغیر خواهد بود
• چگالی ورق های گالوانیزهی استاندارد، 786 است
• وزن ورق های گالوانیزه بر اساس ابعاد، متفاوت بوده اما در بازهی 5 تا 40 کیلوگرم متغیر است
کاربرد های ورق گالوانیزه
ورق های گالوانیزه، مانند ورق های آلوزینک در موقعیت هایی با رطوبت بالا، کاربرد زیادی دارند. از ورق های گالوانیزه در ساخت انواع پروفیل، نبشی، انواع ناودانی و لوله ی گالوانیزه استفاده می شود. حائز اهمیت است که ورق های گالوانیزه، بازه ی وسیعی از محصولات فولادی را شامل می شوند. کاربرد های این ورق، بسیار زیاد است؛ بخشی از کاربرد های مهم این ورق، عبارتند از:
• ساخت لوازم خانگی برقی یا غیر برقی
• ساخت و اجرای پانلها و تابلو های برقی شهری یا صنعتی
• ساخت انواع مجاری، کانال ها و دریچه های مخصوص تهویه یا کولر
• ساخت انواع مخازن ذخیرهی آب یا مایعات دیگر
• ساخت بدنه و سقف سالن ها و سوله های کوچک و بزرگ
تفاوت ورق آلوزینک و گالوانیزه در چیست
تفاوت اول: شکل ظاهری
ورق های آلوزینک، ظاهری یک دست تر از ورق های گالوانیزه دارند. همچنین ورق های آلوزینک، معمولاً به صورت رنگ شده در بازار موجود هستند، در حالی که ورق های گالوانیزه با ظاهری براق و بدون رنگ در دسترس هستند؛ البته ورق های گالوانیزه هم رنگ کاری می شوند، اما معمولاً از ورق های آلوزینک برای رنگ آمیزی و استفاده در قسمت های بیرونی ساختمان، استفاده میشود.
تفاوت دوم: مشخصات فنی
ورق های گالوانیزه، همان ورق های فولادی نورد گرم یا سرد هستند که با یک لایه از روی، پوششدهی شده اند؛ در حالی که ورق های آلوزینک، ساختاری پیچیده تر دارند. در ساخت ورق های آلوزینک، از سه عنصر متفاوت استفاده می شود؛ این عناصر و درصد حضورشان در ورق های آلوزینک، به شرح زیر است:
• 55 درصد فلز (آلومینیوم)
• 4 درصد فلز (روی)
• 6 درصد عنصر (سیلیکون)
تفاوت سوم: ابعاد
ورق های گالوانیزه و آلوزینک، هر دو ابعاد نسبتاً محدودی دارند؛ اما نکته اینجاست که ورق های گالوانیزه در بازهی گسترده تری تولید و عرضه می شوند. به عنوان نمونه:
• ضخامت در ورق های گالوانیزه از 0.5 تا 2 میلی متر متغیر است.
• ضخامت در ورق های آلوزینک از 0.5 تا 0.8 متغیر است.
تفاوت چهارم: بقا در برابر خوردگی
همان طور که در قسمت های قبلی گفتیم، ورق های آلوزینک از درصد زیادی آلومینیوم تشکیل شده اند؛ آلومینیوم، مقاومت بسیار مطلوبی برای فولاد ایجاد می کند و در نتیجه، ورق های آلوزینک از ورق های گالوانیزه مقاوم تر خواهند بود. این مسئله باعث می شود که ورق های آلوزینک در صنعت های حساستر و دقیق تر، بیشتر از ورق های گالوانیزه مورد استفاده قرار بگیرند.
تفاوت پنجم: هزینه تولید و قیمت تمامشده محصول
در ساخت ورق آلوزینک از عنصر فلزی آلومینیوم، سیلیکون و روی استفاده می شود. آلومینیوم، یک عنصر فلزی نسبتاً گران قیمت است؛ همچنین، بقای ورق آلوزینک، بیشتر از ورق گالوانیزه است؛ در نتیجه، ورق آلوزینک، قیمت بالاتری خواهد داشت.
