یکی از محصولاتی که نحوه اتصال و کیفیت آن بسیار حائز اهمیت می باشد، لوله داربستی می باشد. چرا که عدم آگاهی از مشخصات آن ممکن است سبب ایجاد خسارت های زیادی شود. این محصول در دسته لوله درز دار قرار می گیرد که از ورق نورد گرم (ورق سیاه) شش متری تولید می گردد. لوله داربست در ساختمان سازی کاربرد زیادی دارد و در اکثر مواقع به عنوان داربست از آن استفاده می شود. لازم به ذکر است که لوله داربستی در صنعت به نام لوله 5 نیز شناخته می شود. در ادامه قصد داریم شما عزیزان را از کاربرد و مشخصات فنی این محصول آگاه سازیم. در ادامه با ما همراه باشید تا در باره موضوعات زیر صحبت کنیم:
– لوله داربستی چیست
– معرفی انواع لوله داربستی
– نکات قابل توجه برای اجرای لوله داربستی
– اجزای مختلف لوله داربستی
– لوله های داربستی چه مشخصاتی دارند
– عوامل تاثیر گذار بر لوله های داربستی
لوله داربستی چیست
داربست هایی که در صنعت ساختمان سازی مورد استفاده قرار می گیرند از جنس فلز می باشند و استفاده از آن ها به این دلیل است که هنگام ساخت و ساز و فرآیند ساختمانی بتوانند به همه ی نقاط ساختمان به ویژه نقاط سخت که دسترسی به آنها دشوار است به آسانی دسترسی پیدا کنند. یکی از این نقاط که دسترسی با آنها دشوار است، نمای ساختمان است که در هنگام نما سازی و کار کردن روی آنها صورت می پذیرد، به ویژه ریزه کاری ها. داربست ها اصولا لوله هایی هستند که دارای 3 تا 6 متر طول بوده و فلزی می باشند. این سری از لوله ها که به عنوان لوله داربست نیز شناخته می شوند دارای دو نوع لوله های سنگین و سبک می باشند.
سازه داربست ها را می توان سازه ای تشکیل شده از لوله داربست های مختلفی دانست. این لوله ها برای ساخت سازه داربست به وسیله یکسری بست های مخصوص به یکدیگر متصل می شوند. لوله داربستی ها را می توان در حقیقت به عنوان همان لوله های صنعتی دانست. از آنجایی که در این سری از لوله ها سیالی منتقل نمی گردد و عبور نمی کند و فقط برای دسترسی به نقاط سخت ساختمان مورد استفاده قرار می گیرد، در نتیجه مورد آزمایش های مایعات و آب و … قرار نمی گیرند. این لوله ها بیشتر در صنایع مورد استفاده قرار می گیرند و در سازه های مختلف دارای کاربرد های فراوانی می باشند و استفاده فراوانی از آنها می شود. به طور کلی می توان گفت داربست ها از یکسری میله های فلزی و یا چوبی ساخته می شوند و به عنوان یک تکیه گاه برای قسمتی از یک سازه مورد استفاده قرار می گیرند. ساخت این گونه داربست ها حتما نیاز به تخصص دارد چرا که کوچکترین اشتباهی در نصب، اجرا و اتصال آن ها رخ دهد، خطرات جانی، مالی و خسارت های فراوانی به دنبال خواهد داشت که گاه می تواند جبران ناپذیر باشد. به عنوان مثال، برای نما سازی برج ها و ساختمان های مرتفع خطرات جانی و مالی بسیاری به دنبال خواهد داشت.
معرفی انواع لوله داربستی
لوله های داربستی دارای سه نوع مختلف هستند که در این قسمت آن سه نوع را معرفی می کنیم و راجع به مزایا و ویژگی های آن ها صحبت می کنیم. آن سه نوع لوله داربستی شامل: 1- داربست چکشی ستاره ای 2- داربست مثلثی 3- داربست چکشی کاسه ای می باشد.
داربست چکشی ستاره ای
این سازه ها از یکسری پایه های قائم و مهار های افقی تشکیل شده اند. یکی از مزایایی که استفاده از این نوع داربست ها دارد و می توان گفت یک امتیاز ویژه ای برای آن محسوب می شود، این است که باز و بسته کردن آن ها بسیار آسان می باشد. همچنین نیازی به آچار و کارگر ماهر و وارد برای آن نیست و در ارتفاع های زیاد می توان مهاربندی کرد. همچنین باید اشاره نمود که انتقال و جابجایی آن نیز بسیار آسان می باشد که این موضوع هم می تواند یک امتیاز ویژه برای این نوع داربست در نظر گرفت.
داربست مثلثی
این سازه را می توان تشکیل شده از یکسری فریم های مثلثی دانست. این فریم ها به شکل نر و ماده به یکدیگر متصل می شوند. از جمله مزایی که این سری از داربست ها دارند می توان به عدم نیاز به کارگرهای ماهر و وارد برای آن و همچنین باز و بسته نمودن آسان آن اشاره نمود که این نوع هم به مانند داربست چکشی ستاره ای دارای این امتیاز ویژه می باشد.
داربست چکشی کاسه ای
این سازه هم نیز از یکسری مهار های افقی و پایه های قائم تشکیل شده است. از جمله مزایای این نوع داربست می توان به قابلیتی که در توسعه در پلان دارد و نیاز نداشتن به مهاربندی در ارتفاع های بسیار زیاد و همچنین قابلیت مهاربندی در نما های ساختمان ها اشاره نمود.
نکات قابل توجه برای اجرای لوله داربستی
قبل از اینکه بخواهیم لوله های داربستی را در محل اجرای ساختمان نصب و اجرا کنیم باید به یک سری از نکات خاص و حائز اهمیتی توجه کنیم، که در این قسمت می خواهیم راجع به آن ها برایتان توضیح دهیم.
هنگامی که ارتفاع ساختمانی که در فرآیند اجرا به سر می برد کم باشد در قسمت های داخلی از داربست های کوتاه و با وزن کم استفاده می شود. حداکثر ارتفاعی که برای این دار بست ها مجاز است استفاده شود حدودا 3 متر می باشد. در ساختمان های بلند و مرتفع از داربست هایی با ارتفاع زیاد استفاده می شود. در این سازه ها از لوله هایی فولادی با قطر 5 سانتی متر و ضخامتی حدود 4 میلی متر استفاده می شود. برای وصل کردن لوله داربست در این سازه ها از بست داربست استفاده می شود. یکی از نکات ایمنی که در هنگام کار با داربست لازم است رعایت شود استفاده از کفش های غیر لغزنده می باشد. همچنین در هنگام کار بایستی از کمربند ایمنی استفاده گردد. ورود و خروج به سکوی کار نیز باید حتما از طریق راه های ایمن و مطمئن صورت پذیرد. نردبان ورودی به سکوی کار نیز بایستی به طور ایمن و مطمئن به سکوی کار متصل گردد. لازم به ذکر است که حدود 20 درصد خسارات ناشی از این سازه در هنگام نصب و برداشت آن می باشد. بنابراین فراهم کردن سکوی کار مناسب برای کارگر از نکات ضروری و مهم نصب داربست می باشد. همچنین اگر تخته های داربست به خوبی با طناب یا تسمه متصل نشوند به آسانی لیز خورده و موجب خسارات جدی در حین ساخت و ساز می گردد. بنابراین بازرسی تخته ها پیش از نصب کردن از الزامات ایمنی این سازه ها است. بارگذاری بیش از حد بر روی داربست ها نیز موجب خمش زیاد تخته ها می گردد و در بعضی مواقع حتی موجب شکستگی آن ها نیز می شود. بارگذاری بار زیاد بر روی این سازه در نهایت منجر به واژگونی داربست ها می گردد. عدم تنظیم سکوها و سکوهایی بدون میله های محافظ نیز از عواملی است که منجر به آسیب های جبران ناپذیر در هنگام نصب این سازه ها می گردد. همچنین باید توجه داشته باشید که در هنگام نصب داربست ها با خطوط الکتریکی بالای آن ها تماس پیدا کرده و ممکن است سبب خسارت گردند. بنابراین این مساله پیش از نصب داربست باید به خوبی بررسی گردد.
مطلب پیشنهادی : لوله گازی
اجزای مختلف لوله داربستی
به طور کلی داربست ها از دو قسمت عمده لوله داربست و بست داربست تشکیل می شوند. انواع لوله های سنگین و سبک و بست داربست تک پیچ و دو پیچ بسته به نوع داربست در نصب آن مورد استفاده قرار می گیرد.
داربست ها دارای اجزای ریز و درشت مختلفی می باشند که برای نصب و اجرای درست و ایمن آن ها نیاز به تمامی این اجزا می باشد. اگر بخواهیم این اجزا را نام ببریم عبارتند از: میله های شکافدار، بست های لوله های افقی، پایه های قابل تنظیم، صفحه های زیر ستون، نردبان، جک های داربست، چرخ های داربست به صورت متحرک، سیم های مخصوص برای داربست، بالابرها، کفشک های پایه، کفشک های فلزی، تخته های داربست، مغزی ها، روپوش و یا کاورها. تمامی این اجزا کاربرد های ویژه خودشان را در این سازه داشته و نیاز به حضور همه آن ها برای اجرای درست سازه می باشد.
* لوله داربستی: لوله های داربستی عموما شامل دو نوع می باشند، یعنی گالوانیزه و فولادی. همچنین این لوله ها در دو نوع درزدار و بدون درز در بازار موجود بوده که نوع بدون درز آن از ایمنی بیشتری نسبت به درزدار آن برخوردار است. مشخصات فنی این لوله ها شامل موارد زیر است که به آن ها اشاره کرده ایم:
– ضخامت 5.3-3.5 میلی متر
– قطر 48 میلی متر
– طول 6.4-1.5 متر
– وزن 27-6.4 کیلوگرم (لازم به ذکر است که وزن لوله داربستی به مواردی از جمله طول لوله و نوع ماده به کار رفته در آن بستگی دارد. لوله های فولادی دارای وزن بیشتری می باشند)
– کفشک پایه: جنس این محصول از چوب می باشد و در زیر کفشک های فلزی داربست در سطوح ناهموار قرار داده می شود. ابعاد کفشک پایه به طول 60 سانتی متر، عرض 25-22.5 سانتی متر و ضخامت 6.3-3.8 سانتی متر می باشد.
– کفشک فلزی: این کفشک از جنس فلز بوده و در قسمت انتهایی لوله داربست بر روی کفشک پایه قرار می گیرد.
– تخته داربست: این محصول در دو نوع فلزی و چوبی در بازار موجود می باشد. این محصولات در دو اندازه 6 و 4 متری تولید می شود و ضخامت آن مابین 6.3-3.8 سانتی متر است.
– مغزی: این محصول برای اتصال لوله های داربست مورد استفاده قرار می گیرد.
– کاور (روپوش): وظیفه این محصول پوشش قسمت بیرونی اتصال دو سر لوله های داربست می باشد.
* بست داربست دارای انواع مختلفی می باشد که در اینجا می خواهیم به آن ها اشاره کنیم.
همان طور که ذکر شد داربست ها سازه های موقت می باشند که در محل ساخت و ساز مونتاژ گردیده و پس از اتمام کار باز می شوند. این سازه ها از دو عضو اصلی تشکیل می شوند ینی 1- لوله داربست 2- بست داربست.
بست های داربست فلزی، دارای شکل های مختلفی می باشد و کاربرد آن ها در اتصال لوله داربست به یکدیگر و به تکیه گاه داربست است.
– میله شکافدار اتصال: این بست برای طویل کردن دو لوله داربست در ساخت این سازه ها مورد استفاده قرار می گیرد.
– بست لوله های افقی: این بست برای اتصال دو لوله افقی با زاویه 90 درجه مورد استفاده قرار می گیرد.
– پایه قابل تنظیم: این بست به جداره داخل پایین لوله متصل می گردد و توسط این محصول ارتفاع پایه داربست را می توان تنظیم کرد.
– صفحه زیر ستون: این محصول صفحه مربعی پایه داری بوده که جهت توزیع بار از قسمت پایین ستون بر روی تکیه گاه استفاده می شود.
– نردبان: نردبان آلومینیومی برای دسترسی به طبقات بالای داربست مورد استفاده قرار می گیرد. طول استاندارد نردبان داربست حدود 6 متر بوده و بایستی با زاویه 75 درجه نصب گردد.
– جک داربست: جک داربست برای ثابت کردن سکوی داربست به محلی ثابت مورد استفاده قرار می گیرد.
– چرخ داربست متحرک: این چرخ ها در داربست های متحرک مورد استفاده قرار می گیرند.
– سیم مخصوص داربست: این محصول از جنس گالوانیزه بوده و برای بستن تخته های داربست به لوله داربستی مورد استفاده قرار می گیرد.
– بالابر: بالابر همان گونه که از نامش مشخص است برای بالا بردن تجهیزات داربست استفاده می شود.
لوله های داربستی چه مشخصاتی دارند
داربست ها از لوله هایی تشکیل می شوند که دارای طول 3 تا 6 متر بوده و اغلب دارای جنسی فلزی می باشند. این لوله ها همچنین در سه نوع سبک، سنگین و معمولی به تولید می رسند که با توجه به نوع ساختمان و قسمتی که نیاز به داربست دارد از مدل های مختلف آن استفاده می شود. سایز این محصول مطابق با استاندارد هایی بوده و دارای قطر خارجی ای برابر با 3.48 میلیمتر و ضخامت 2.3 میلیمتر و طول 6 میلیمتر می باشد.
عوامل تاثیر گذار بر لوله های داربستی
این لوله ها در دسته آن محصولات فولادی ای قرار می گیرند که با استفاده از ورق های فولادی سیاه ساخته می شوند. این لوله های داربست توسط پارامتر ضخامت به سه دسته سبک، معمولی و سنگین تقسیم می شوند. قیمت لوله داربست ها با توجه به وزن آن ها و شاخه های شان تعیین می شوند. برای مثال می توان گفت که قیمت لوله داربست های سبک از لوله داربست های معمولی و سنگین کمتر می باشد.
کلام آخر
همانطور که در مطالب بالا مطالعه کردید لوله داربست ها از جمله محصولات فولادی می باشند که به روش نورد گرم به تولید می رسند و عرضه به بازار می شوند. این لوله ها دارای سه وزن سبک، معمولی و سنگین بوده و کاربرد آن ها در فضاهای مختلف ساختمان می باشد. همچنین آن ها دارای انواع مختلفی نیز می باشند که هر کدامشان دارای مزیت های مختلفی می باشند و ویژگی های منحصر به فردی دارند. همچنین به طور کلی برای اجرای داربست ها اجزای مختلفی نیاز است که در بالاتر به آن اشاره کردیم و لازم است که توجه کنید حضور و وجود تک تک آن عناصر برای اجرای یک داربست مناسب و ایمن و با کیفیت برای ساختمان که آسیب جانی و مالی به دنبال نداشته باشد، لازم است.
