لوله ها معمولا به منظور جابجایی و انتقال انواع مایعات از فواصل مختلف (دور و نزدیک )، مورد استفاده قرار می گیرند. هر لوله فلزی یا غیر فلزی برای هدف و فرآیند خاصی تولید و عرضه به بازار خرید و فروش می شود. لوله های گازی، به منظور انتقال گاز مایع تولید می شود. این نوع لوله ها، ویژگی ها و مشخصات مخصوص به خود را دارند و برای چنین فرآیندی انتخاب شده اند. یکی از موارد مهمی که در لوله کشی ساختمان ها اهمیت دارد، انتقال گاز است. اهمیت انتقال گاز به صورت اصولی برای ایجاد گرمایش یا پخت و پز به حدی مهم است که اگر نادیده گرفته شود، ممکن است خطرات و خسارات زیادی به دنبال داشته باشد. برای جلوگیری از انتشار گاز در فضای ساختمان، باید از لوله های گازی با دقت و ایمنی بیشتری استفاده شود.
در ادامه با ما همراه باشید تا درباره انواع لوله گازی، کاربرد، ویژگی ها و نکات ایمنی راجع به آن صحبت کنیم. موضوعات شامل:
– لوله گازی چیست
– انواع لوله گازی
– لوله های گازی از چه جنسی تولید می شوند
– بهترین لوله گازی کدام است
– عمده ترین کاربرد های لوله گازی
– استفاده از لولههای گازی، چه مشکلاتی را به همراه دارد
– اتصالات لولههای گازی چیست و شامل چه مواردی میشود
لوله گازی چیست
لوله گازی به لوله ای از جنس فولاد یا پلی اتیلن گفته می شود که برای انتقال گاز از محل پالایشگاه تا ایستگاهی که شاهد افت و کم شدن فشار گاز در ورودی شهرها خواهیم بود، جهت توزیع کاربرد دارد. از آنجایی که این لوله ها مخصوص انتقال گاز است، با نام «لوله گازی فولادی» شناخته می شود. علت استفاده از ورق های گالوانیزه در ساخت این لوله ها، افزایش مقاومت لوله در برابر انواع خوردگی ها و رطوبت هایی است که سلامت این لوله ها را تحدید می کند. لوله های گازی فولادی با توجه به مقاومتی که در برابر ضربه های ناگهانی دارند، نسبت به سه جنس مس، برنج و پلی اتیلن انتخاب مناسب تری هستند؛ به سبب همین مسئله، از لوله های گازی فولادی، معمولاً در پروژه های بزرگ گازی، به وفور استفاده می شود.
لوله گاز در نیروگاه ها، صنایع پتروشیمی، ساختمان ها، پالایشگاه ها و سوله های صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین در لوله کشی سیستم هوای فشرده نیز از این لوله ها استفاده می شود. در بخش توزیع، خطوط لوله گاز به دو دسته لوله تغذیه و لوله شبکه توزیع تقسیم می شوند. لوله تغذیه گاز را از ایستگاه های تقلیل فشار به داخل شهرها انتقال می دهد. سپس شبکه توزیع، گاز طبیعی را در خطوط لوله شهری، توزیع می کند.
مطلب پیشنهادی : خرید لوله گالوانیزه سپنتا
انواع لوله گازی
لوله های گازی انواع مختلفی دارند که یکی از پرفروشترین انواع لوله گازی، نوع API است که در شاخه های 6 متری در بازار عرضه می شود و به فروش می رسد. اما به طور کلی، لوله های گازی به دو نوع توکار و روکار در پروژه های صنعتی ساختمانی تقسیم می شوند و مورد استفاده قرار می گیرند. در هر دو این مدل ها طول شاخه 6 متری است و با توجه به کاربرد و محل استفاده، متفاوت است.
حال می خواهیم این سه نوع لوله را معرفی کنیم:
لوله گازی توکار: لوله های گازی توکار با توجه به استحکام و مقاومت بهتری که نسبت به خوردگی، ضربات ناگهانی، فرسودگی و آسیب های دیگر دارند، معمولا در پروژه های وسیع و بزرگ تر، مورد استفاده قرار می گیرد؛ مثلا برای انتقال گاز از شهری به شهر دیگر یا از یک پالایشگاه به یک منطقهی دور دست، از لوله های گازی توکار استفاده می شود.
لوله گازی روکار: از طرف دیگر، لوله های گازی روکار به سبب این که جنس آسیب پذیر تری نسب به لوله های توکار دارند، برای اجرا و راه اندازی انشعابات درون ساختمان ها یا لوله کشی های درون شهری، مورد توجه و استفاده هستند. همچنین لوله های روکار، قیمت کمتری هم نسبت به لوله های توکار دارند و مطابق با استانداردشان، نباید برای انتقال گاز به مسافت های دوردست استفاده شوند.
API: این نوع لوله گاز، به جای لوله های بدون درز در لوله کشی توکار مورد استفاده قرار می گیرد.
نکته: لوله های گازی، از آن نوع لوله ها است که برای انتقال گاز از قسمت های مختلف کارخانه به قسمت های دیگر، مورد استفاده قرار می گیرند. به عنوان نمونه، از این لوله در انتقال گاز از پالایشگاه تا شهرهای اطراف پالایشگاه و قسمت های مربوط به کاهش فشار گاز، استفاده می شود.
لوله های گازی از چه جنسی تولید می شوند
لوله های گازی از انواع مختلفی تولید و عرضه به بازار خرید و فروش می شوند و مورد استفاده قرار می گیرند. رایج ترین جنس لوله های گازی، جنس فولاد سیاه است. اما برای تولید لوله گاز از فولاد، مس و برنج نیز استفاده می شود. البته استفاده از لوله های گازی با جنس های مختلف به محل استفاده آن ها بستگی دارد. چرا که در بعضی مناطق استفاده از لوله گازی از جنس مس، ممنوع شده است. بنابراین قبل از انتخاب نوع لوله گازی باید تحقیق کنید و ببینید در منطقه مورد نظر استفاده از چه لوله ای معمول است. لوله های فولادی اغلب همراه با اتصالات آهن منعطف هستند. اولین لوله های گازی پراستفاده، لوله هایی از جنس پلی اتیلن بوده که از ابتدا برای گازرسانی منازل مورد استفاده قرار می گرفت. با پیشرفت مواد پلی اتیلنی، استفاده از این نوع لوله ها گسترش پیدا کرد.
انتخاب بهترین لوله گاز نسبت به فشار گاز و اندازه لوله متفاوت است. اما در خطوط اصلی انتقال گاز، لوله های فلزی کربن استیل مورد استفاده قرار می گیرد و در خطوط تقسیم گاز شهری، روستایی و یا انشعابات مصرفی، تجربه استفاده از لوله های پلی اتیلن، تجربه موثر و خوبی است. هر چند اغلب در ایران برای انشعابات خانگی همان لوله های فولادی مورد استفاده قرار می گیرد.
لوله های گازی، عموما به صورت آلیاژی تولید و عرضه می شوند؛ به عنوان مثال، اگر قرار باشد لوله ای از فولاد ساخته شود، معمولا از فولاد آلیاژی استفاده می شود. مهم ترین دلیل استفاده از عناصر آلیاژی در ساخت لوله ی گازی، افزایش کاربرد ها و مقاومت لوله در برابر آسیب های احتمالی است. چنان که در قسمت قبلی هم گفتیم، لوله های گازی در چهار جنس زیر تولید می شوند:
* فولادی: لوله های تولید شده با این جنس، انعطاف بیشتری نسبت به مدل های دیگر دارند. در مناطقی که رطوبت بیشتر دارند، از لوله ی گازی فولادی گالوانیزه هم استفاده می شود.
* برنجی: از این جنس برای تولید انواع شیرآلات و اتصالات گازی مورد استفاده در ساختمان، بهره می برند.
* مسی: لوله های مسی برای برخی از قسمت های خاص، مورد استفاده قرار می گیرند؛ جالب اینجاست که استفاده از لوله های مسی در بعضی مناطق، ممنوع است و مورد استفاده قرار نمی گیرد.
* پُلیاتیلن: در سال های گذشته، استفاده از لوله ی پلیاتیلن، بیشتر از هر زمان دیگری افزایش یافته است؛ قابل ذکر است که این لوله، معمولا در شبکه های گاز رسانی شهری استفاده می شود.
بهترین لوله گازی کدام است
انتخاب بهترین نوع لوله ی گازی، به عوامل مختلف و گسترده ای مربوط می شود. هر شخصی باید متناسب با موقعیتی که قرار است از لوله استفاده کند، به سراغ جنس خاصی از لوله های گازی برود. دو عاملی که در زیر به آن ها اشاره کرده ایم، در انتخاب بهترین لوله، کمک بسزایی به شما می کنند:
بررسی فشار گاز داخلی
بدیهی است که در پالایشگاه های گاز، فشار گاز مایع، بسیار بیشتر از شبکه های گاز شهری است؛ زمانی که گاز از پالایشگاه به شهر منتقل می شود، در نزدیکی شهر، با دستگاه ها و روش های گوناگون و مختلفی، از فشار گاز کاسته می شود تا به لوله های گاز شهری منتقل شود. معمولا از لوله های فولادی یا کربن استیل برای انتقال گاز پر فشار و از لوله های پلیاتیلن برای انتقال گاز با فشار کمتر استفاده می شود.
قطر لوله گازی
قطر مورد نیاز، یکی دیگر از ویژگی های موثر در انتخاب بهترین لوله است. اگر توجه کرده باشید، در تاسیسات و شبکه های گازرسانی شهری، لوله های گازی، عموما یک قطر مشابه دارند؛ در حالی که در پالایشگاه ها یا کارخانه جات، لوله های گازی با قطر های بزرگتر، بسیار مورد استفاده قرار می گیرند و کاربرد زیادی دارند.
عمده ترین کاربردهای لوله گازی
لوله های گازی، همان طور که از نامشان مشخص است، برای انتقال گاز مایع مورد استفاده قرار می گیرند. البته ممکن است برای شما این سوال پیش بیاید که در چه مکان هایی از لوله ی گازی استفاده می شود؟ مواردی که در زیر به آن ها اشاره کردیم، ازمهم ترین موقعیت هایی هستند که انواع لوله های گازی در آن ها استفاده و به کار برده می شود:
* سامانه های هیدرولیک و هوای فشرده
* انواع سوله های صنعتی و کارخانه های کوچک و بزرگ
* کارخانه های پتروشیمی
* پالایشگاه های نفتی
* نیروگاه های تولید الکتریسیته
* هر سازه ای که نیاز به تاسیسات گازی داشته باشد
* ساختمان های مسکونی و اداری
استفاده از لوله های گازی، چه مشکلاتی را به همراه دارد
لوله های گازی، معمولا با کیفیت ها و استاندارد های متفاوتی تولید و عرضه به بازار می شوند. همچنین، نظارت های گوناگونی بر تولید و نصب این لوله ها اعمال می شود؛ اما باز هم در بعضی مواقع، مشکلاتی در فرآیند اتصال یا پس از اتصال لوله ها به وجود می آید. مشکلات زیر، از رایج ترین درد سرهای مربوط به نصب و بارگذاری لوله های گازی هستند که به آن ها اشاره کرده ایم:
* نشت گاز
* کیفیت نا مطلوب لوله ها و آسیب دیدن لوله هنگام اتصال
* زنگ زدگی لوله ها
* خرابی یا از بین رفتن دریچه های خاموش
* اتصال اشتباه لوله های گازی
مطلب پیشنهادی : خرید لوله گالوانیزه ساوه
اتصالات لوله های گازی چیست و شامل چه مواردی می شود
برای ایجاد یک چرخه در شبکه های گاز رسانی، علاوه بر لوله های گازی، به اتصالات مربوط به این لوله ها هم نیاز است. تصور کنید که قصد دارید دو لوله را به هم متصل کنید یا در قسمتی از ساختمان، لوله را در یک زاویه ی 45 درجه منحرف کنید، در چنین مواردی باید از اتصالات لوله های گازی استفاده کنید. مهم ترین اتصالات مربوط به لوله های گازی، شامل موارد زیر می شود:
* انواع درپوش (pipe cap)
* تبدیل برای کاهنده های غیر هم مرکز (Eccentric Reducer)
* تبدیل برای کاهنده های هم مرکز (Concentric Reducer)
* سه راهی هم سایز یا هم اندازه (Equal Tee).
* سه راهی کاهش دهنده یا کاهنده ( Reducing Tee )
* زانویی با زاویه ی 45درجه
* زانویی با زاویه ی 90درجه (LR)
* زانویی با زاویه ی 90درجه؛ مدل SR
* زانویی با زاویه ی 180درجه (LR)
* زانویی با زاویه ی 180درجه؛ مدل SR
سخن پایانی
لوله ی گازی در جنس های متفاوتی مانند مس، برنج، پلی اتیلن و فولاد تولید می شود؛ هر کدام از این لوله ها، برای کاربرد مخصوصی ساخته می شوند و در قسمت خاصی از صنعت به کار می روند. همیطور اشاره کردیم بهترین نوع این لوله را با توجه به چه نکاتی انتخاب کنید و از کاربرد ها و مکلاتی که ممکن است در هنگام استفاده از آن روبرو شوید صحبت کردیم.
