اتصالات سیاه یکی از انواع تجهیزات لوله کشی است که معمولا در کنار لوله های مشکی در صنایع مختلف خصوصا گازرسانی مورد استفاده قرار می گیرد. این اتصالات یک لوله را به لوله دیگر وصل می کنند تا جریان لوله کشی را تا اندازه دلخواه امتداد دهند. برخی از این اتصالات همچنین در تغییر دادن جریان سیستم لوله کشی نقش زیادی دارند.
این قطعات بسته به محل مورد استفاده در اشکال، سایزها و وزن های مختلف تولید می شوند. ناگفته نماند که اتصالات مشکی یا سیاه به دلیل رنگ خود در برابر اکسید شدن تا حدودی ایمن هستند. به همین علت در کاربری های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. این نوع اتصالات بر اساس استانداردهای ASME B16.9، ASTM A234 و ASME B16.49 ساخته می شوند.

اتصال لوله سیاه چیست؟
لوله سیاه به نوعی از سازه های فولادی گفته می شود که روکش سیاهی دارند. اتصالات سیاه هم دقیقا همین حالت را دارند و به راحتی از سایر اتصالات از جمله اتصالات گالوانیزه، اتصالات برنجی، اتصالات مسی و چدنی قابل تشخیص هستند.
این اتصالات به دلیل اینکه از فلز ساخته شده اند، مقاومت خوبی در برابر فشار و تغییرات آب و هوایی دارند. اگرچه نباید از آن ها در محیط های مرطوب و روباز استفاده کرد، زیرا پس از گذشت مدتی احتمال زنگ زدگی آن ها وجود دارد.
اتصالات سیاه که به طور خاص برای انتقال نفت و گاز مورد استفاده قرار می گیرند به دو شکل دنده ای و درزدار تولید می شوند. اتصالات درزدار یا جوشی به قطعاتی گفته می شود که جای خط جوشکاری چه به صورت آشکار و چه به شکل محو شده روی آن ها وجود دارد.
انواع اتصالات درزدار سیاه
اتصالات جوشی سیاه انواع گوناگونی دارند. هر یک از این اتصالات برای بخش خاصی از لوله کشی مورد استفاده قرار می گیرند. برخی از این قطعات همانطور که گفتیم منجر به تغییر مسیر لوله کشی می شوند و تعدادی دیگر در انشعاب گیری، بستن و مسدود کردن انتهای لوله مورد استفاده قرار می گیرند. اجازه دهید در ادامه به معرفی هر یک از این اتصالات سیاه و کاربرد آن ها بپردازیم.
اتصالات زانویی
اتصالات زانویی در دو زاویه 45 و 90 درجه تولید می شوند. این اتصالات برای تغییر جهت لوله کشی به اندازه درجه خود در جهتی خاص مورد استفاده قرار می گیرند. برای اینکه بتوان اتصالات سیاه زانویی را تولید کرد، از لوله های درزدار استفاده می شود.
نحوه ساخت زانو درزدار به این شکل است که لوله های فلزی را در معرض گرمای زیاد قرار می دهند و بعد از داغ شدن به حد کافی با استفاده از تجهیزات لازم آن را به اندازه زاویه مد نظر خم می کنند. این مدل اتصال برای لوله های با سایز مختلف تولید می شوند. اتصالات زانویی سیاه از رایج ترین قطعات لوله کشی محسوب می شوند.
اتصالات سیاه سه راهی
سه راهی سیاه فولادی از جمله اتصالاتی است که کار انشعاب گیری لوله در جهات مختلف را بر عهده دارد. این نوع اتصال در دو حالت مساوی و غیرمساوی ساخته می شود. در اتصال سه راهی مساوی باید سه نوع لوله با قطر هم اندازه به سه راه متصل شوند.
اما در سه راه نامساوی می توان از لوله اصلی به گونه ای از آن انشعاب گرفت که دو لوله با سایز ناهمسان به آن متصل شوند. سه راهی ها هم مانند زانویی ها از جمله قطعات پرکاربرد در انواع لوله کشی محسوب می شوند.
اتصال تبدیل
از دیگر اتصالات سیاه درزدار می توانیم به تبدیل فولادی اشاره کنیم. این قطعه هم در نوع خود بسیار پر استفاده است و از آن زمانی استفاده می شود که قرار است دو لوله با سایزهای متفاوت و قطرهای کوچک و بزرگ را به یکدیگر متصل کرد.
علاوه بر این اتصالات قطعات دیگری از جمله کپ درزدار، سردنده درزدار و بوشن درزدار نیز تولید می شوند که هر کدام به ترتیب برای مسدود کردن انتهای لوله، دنده دار کردن لوله و اتصال دو خط لوله دنده ای و جوشی یا اتصال دو لوله به هم استفاده می شود.

قیمت اتصالات درزدار
تعیین قیمت اتصالات سیاه درزدار با توجه به فاکتورهای مختلف مشخص می شود و نمی توان یک محدوده قیمت مشخص را بیان کرد. علت این مسئله نوع محصول، کیفیت مواد مصرفی، کشور و برند سازنده، درصد خلوص مواد فولادی مورد استفاده، نوع جوشکاری و هزینه حمل و نقل است که همگی در تعیین قیمت تاثیرگذار خواهند بود.
از اتصالات سیاه درزدار به دلیل وجود خط جوش باید در مکان هایی استفاده شود که فشار زیادی وجود ندارد، زیرا احتمال شکستگی لوله در چنین شرایطی بالا خواهد بود. از ویژگی های برتر این نوع اتصال می توان به سرعت بالای انجام کار در آن ها اشاره کرد.