لوله اسپیرال چیست؟ نحوه ساخت این لوله چگونه است؟ لوله های اسپیرال چه کاربردی دارند؟ لوله های فولادی انواع گوناگونی دارند. از انواع لوله گالوانیزه گرفته تا انواع لوله مانیسمان، لوله درزجوش و حتی همین لوله های معروف به اسپیرال. علت نامگذاری هر یک از این لوله ها یا به دلیل کارایی آن است یا موادی که در آن استفاده می شود.
برای مثال روکش گالوانیزه موجود در سطح برخی لوله ها باعث شده است که همگان لوله گالوانیزه را به این نام بشناسند. لوله های اسپیرال هم نوعی لوله فولادی هستند که به دلیل شکل مارپیچی خود به این نام شهرت پیدا کرده اند. این لوله ها در ضخامت های گوناگون تولید می شوند و به دلیل خواص مناسبی که دارند در طیف وسیعی از کاربری ها، خصوصا در خطوط انتقال نفت و گاز مورد استفادده قرار می گیرند.

لوله اسپیرال چیست؟
لوله اسپیرال یک لوله درزجوش فولادی است که ظاهری مارپیچی دارد. در مقابل این لوله ها، نمونه های درزجوش مستقیم هستند که رقابت زیادی بر سر تصاحب بازار نفت و گاز دارند. از آنجایی که تفاوت های قابل توجهی بین این دو نوع لوله وجود دارد، بد نیست به صورت کلی این دو را از نظر کارایی و جنس با هم مقایسه کنیم.
لوله های اسپیرال با توجه به روش ساخت خود به شکل مداوم خم می شوند. همین خم شدن پیوسته است که باعث ایجاد حالت مارپیچی در آن می شود. این در حالی است که لوله های درزجوش مستقیم تنها با یک مرتبه خمیدگی و پس از آن یک خط جوش لبه های آن به هم متصل می شوند. تفاوت در روش ساخت این دو باعث می شود که بتوان لوله های اسپیرال را در سایزهای مختلف تولید و استفاده کرد. این تفاوت ابعاد باعث می شود که لوله های اسپیرال کاربردی تر باشند و در صنایع مختلفی از آن استفاده کنند.
کاربرد لوله های اسپیرال
از لوله اسپیرال علاوه بر صنایع نفت و گاز و پتروشیمی، در سیستم های تهویه هوا، سیستم های بادگیری و تخلیه گاز مونوکسید کربن، سیستم های گرمایشی و سرمایشی در ساختمان های بزرگی مثل بیمارستان ها نیز استفاده می شود. این لوله ها محصولات خوبی برای انتقال مواد شیمیایی و آب های غیر آشامیدنی و فاضلاب هستند. البته برخی از لوله های اسپیرال گالوانیزه را می توان برای انتقال آب به منازل و دیگر ساختمان ها استفاده کرد.
از این لوله ها می توان برای رفع نیاز در تاسیسات مختلف و ساختمان های عظیم الجثه استفاده کرد. از این لوله ها همچنین در نیروگاه های مختلف به منظور انتقال حرارت و گرمای ناشی از کار نیروگاه انتقال آن به محیط های خارجی استفاده می شود. به طور کلی کاربرد این لوله ها بسیار گسترده و متنوع است.
لوله اسپیرال چه مزایایی دارد؟
لوله های اسپیرال به دلیل کیفیتی که دارند موارد استفاده متنوعی نیز دارند. این لوله ها بر اساس همین ویژگی به سه دسته لوله های غیر قابل استفاده (غیر استاندارد هنگام تولید)، ترمیم شده (لوله های غیر استاندارد قابل تعمیر) و لوله های واجد شرایط یا استاندارد تقسیم بندی می شوند. این لوله ها به دلیل مزایای زیر مورد توجه صنایع مختلف قرار گرفته اند.
- یکنواختی و تنوع در ابعاد
- استحکام و سطح مقاومتی بالا
- انعطاف پذیری فرآیند ساخت و قابلیت شکل پذیری زیاد
- قیمت مقرون به صرفه تر نسب به سایر لوله های جوشی
- قدرت بالا در برابر هر گونه ترک خوردگی و شکسته شدن ناشی از آن
- محدودیت نداشتن در طول و قطر لوله
- قابلیت شکل پذیری بالا
- کاهش استفاده از فلنج

نحوه ساخت لوله های اسپیرال
انواع لوله اسپیرال با استفاده از دو روش تک و دو مرحله ای ساخته می شوند. در روش تک مرحله ای در ابتدا ورق های فولادی لازم برای تولید لوله را آماده می کنند. پس از آن با طی کردن مراحل ساخت باعث ایجاد فرم دهی در آن می شوند و در نهایت با استفاده از جوشکاری زیرپودری لبه های آن از درون و بیرون به هم متصل می شوند.
در روش دو مرحله ای تمامی مراحل بالا تکرار می شود با این تفاوت که یک مرحله بیشتر به آن اضافه می شود. در این نوع لوله ها علاوه بر جوشکاری زیرپودری از روش فرم دهی ورق با استفاده از جوش با GMAWنیز استفاده می شود. ناگفته نماند با وجود چند مرحله ای بودن این روش، سرعت انجام کار آن سریع تر است.