برای انتقال سیالات از مکانی به مکان دیگر از پدیده ای به نام لوله استفاده می کنیم. غالبا لوله ها استوانه ای شکل و توخالی هستند و به ابعاد و طول های مختلف تولید و عرضه به بازار خرید و فروش می شوند. از آنجا که لوله ها انواع مختلفی دارند و تنوع بسیاری برخوردار هستند، با توجه به ویژگی ها و خاصیت هایشان انتخاب و از آنها در پروژه های مختلف استفاده می شود. لوله ی api و مانیسمان، دو نوع از لوله های پرمصرف هستند که در این مقاله می خواهیم در مورد تفاوت های این دو لوله صحبت کنیم. ولی قبل از اینکه به تفاوت های میان آنها بپردازیم، اول به این دو سوال پاسخ می دهیم لوله api و لوله مانیسمان چیست و بعد به تفاوت های آنها می پردازیم.
لوله مانیسمان چیست
لوله ی مانیسمان، در اصل نوعی از لوله های بدون درز است که ویژگی و مزایای زیادی دارد. از مهم ترین ویژگی در این نوع لوله ها، بدون درز بودن آنها است. در برخی لوله های درزدار، نقطه جوش به مرور زمان دچار ترک خوردگی می شود؛ به همین دلیل، لوله های بدون درز، محکم تر از لوله های درزدار هستند.
ساختمان این نوع لوله ها، یکنواخت است؛ به همین خاطر است که علاوه بر استحکام، از مقاومت بالایی در برابر خوردگی، فشار و حرارت برخوردار هستند. لوله ی مانیسمان در رده های مختلفی تولید و عرضه به بازار خرید و فروش می شود.
رده ی 20 ،40 ،60 ،80 ،120 و 160 جزء رده بندی های لوله ی مانیسمان است. لوله مانیسمان رده 40 با نام های لوله ی رده 40 بدون درز و sch40 نیز در بازار شناخته می شود. به طور کلی، لوله های رده 40 به بالا، مناسب کاربردهایی است که از حساسیت بالا و فشار خیلی زیاد برخوردار است، مانند صنایع نفت و گاز و پتروشیمی. این در حالی است که لوله مانیسمان رده 80 از سری لوله های بدون درز است و به دلیل اینکه مقاومت بسیار زیادی دربرابر فشار دارد، بسیار پرمصرف است و مورد استفاده در پروژه های مختلف قرار میگیرد. لوله ی مانیسمان رده 80 از سایز 2.1 الی 24 اینچ به صورت بدون درز و از سایز 28 اینچ به بعد به صورت درز مستقیم (مخفی) تولید می شود که تحمل فشار لوله ی رده 40 پایین تر از لوله ی رده 80 است. این لوله، بر اساس طول شاخه ها و ضخامتشان سنجیده می شوند.
از مهم ترین ویژگی های لوله ی مانیسمان، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
* لوله ی مانیسمان نسبت به سایر لوله ها، مقاومت بیشتری در برابر خوردگی دارد
* لوله های بدون درز، برخالف لوله های درزدار، نیاز به تست جوشکاری ندارند
* از لوله های بدون درز، در مواردی استفاده می شود که نیازمند حساسیت و دقت بالایی باشد
کاربردهای لوله مانیسمان
لوله های مانیسمان، معمولا در صنایعی که اتصال آنها دشوار است به کار می روند. این لوله ها کاملا مقاوم بوده و هنگام اتصال، لوله های مانیسمان، معمولا هیچ گونه آسیبی نمی بینند. مبدل های حرارتی و گرمایی، آبرسانی صنعتی، خط های انتقال نفت و گاز و همچنین عایق کردن کابل های فشار قویع برق، از مهم ترین کاربردهای لوله ی مانیسمان هستند.
* لوله مانیسمان جهت خطوط فشار قوی
* لوله مانیسمان استیل جهت خطوط صنایع غذایی و دارویی
* لوله مانیسمان جهت خطوط هیدرولیک
* لوله مانیسمان جهت خطوط نفت و گاز
لوله api چیست
لوله های api از لوله هایی هستند که وظیفه ی اصلی آن ها انتقال نفت و گاز از محل تولید به محل های مصرف است. این لوله ها عموما در اندازه های 3 میلی متر و قطر اسمی 1.42 متر قطر خارجی تولید می شوند. لوله های api از مشخصه هایی مانند مقاومت تسلیم بالا، چقرمگی بالا و ازدیاد طول برخوردار هستند. در این لوله همچنین دمای انتقال شکست نرم به شکست ترد پایین است.
api در لغت، مخفف واژه ی American petrolume institute، به معنی انجمن نفت آمریکا است، این لوله ها عموما بر اساس استاندارد انیستیتو نفت آمریکا تولید می شوند. از این رو در طراحی و تولید این لوله ها، از پروتکل های نظارتی این مجموعه بهره گرفته شده است. این لوله ها هم به صورت درزدار و هم بدون درز تولید می شوند. البته در بازار ایران لوله های بدون درز api چندان معروف نیستند. اکثر مردم اغلب از لوله api سپاهان درزدار به عنوان لوله api یاد می کنند.
کاربرد و ویژگی های لوله api
لوله های api با توجه به قابلیت تحمل فشار بالا، علاوه بر استفاده در صنایع نفت و گاز، در صنعت کشتی سازی نیز کاربرد دارند. در زیر کاربردهای این لوله را بهصورت تیتروار بیان می کنیم.
- مهم ترین کاربرد این لوله ها در خطوط انتقال نفت و گاز است
- استفاده در صنایع کشتی سازی
- جهت انتقال آب در مصارف خانگی و صنعتی
- انتقال مواد شیمیایی با فشار بالا
- انتقال فاضلاب های صنعتی
در مورد تفاوت لوله ی مانیسمان و api باید گفت، از لوله مانیسمان زمانی باید استفاده شود که فشار و دمای سیال بسیار بالا باشد و لوله های api در چنین مواردی به هیچ عنوان کارایی نخواهند داشت؛ زمانی که فشار و دمای سیال معمولی باشد، استفاده از لوله های api از نظر اقتصادی و هزینه، به صرفه تر است.
عمده ترین تفاوت ها میان لوله api و مانیسمان
موارد زیر، از مهم ترین تفاوت های لوله ی مانیسمان و لوله ی api هستند:
نحوه ی ساخت: لوله ی مانیسمان و api از نظر نوع ساخت با هم متفاوت هستند. در فرآیند ساخت لوله ی مانیسمان، هیچ گونه درز جوشی وجود ندارد، ولی در عین حال در فرآیند ساخت لوله های درز دار api ساخت این محصول در راستای خط طول جوشکارصورت می پذیرد.
میزان استحکام: لوله های مانیسمان، از استحکام بیشتری نسبت به لوله api برخوردار است.
ضخامت: ضخامت لوله های مانیسمان، بیشتر از لوله های api است.
کاربرد و نوع مصرف: لوله های مانیسمان به این دلیل که ضخامت بالایی دارند و می توانند فشار بیشتری را تحمل کنند، برای موتورخانه ها و انتقال نفت و گاز استفاده می شود؛ اما لوله ی api ،ضخامت کمتری دارد و برای مصارف خانگی و ساخت و ساز ها مناسب است.
قیمت: قیمت لوله ی مانیسمان به دلیل کاربرد های بیشتری که دارد و ضخامت بیشتر آن نسبت به لوله های api از قیمت بالاتری برخوردار هستند.
وزن: لوله های مانیسمان به دلیل اینکه از شمش های فولادی ساخته شده اند نسبت به لوله های api ،از وزن بالاتری برخوردار هستند؛ اما عنصر سازنده ی لوله ی api ،ورق های فولادی است.
لازم به ذکر است که لوله های درزدار از نقاطی که جوشکاری شده اند، دارای ضعف هستند، اما این ضعف به معنی بد بودن این نوع لوله ها نیست!
لوله های درزدار یا بدون درز؛ کدام را برای پروژه خود انتخاب کنیم
معمولا لوله ی انتخاب شده، باید مناسب نوع پروژه ی مورد نظر باشد. نکته ی قابل توجه اینجاست که لوله های مانیسمان که گاهی
در بازار فولاد با نام لوله مانیسمان شناخته می شوند، می توانند جایگزین لوله های درزدار شوند؛ اما عکس این قضیه ممکن نیست؛ یعنی لوله های درزدار، نمی توانند به جای لوله های بدون درز مورد استفاده قرار بگیرند.
سخن پایانی
در این مقاله ما اول به تعریف، کاربرد و ویژگی های دو لوله مانیسمان و api پرداختیم و سپس در مورد تفاوت های آنها صحبت کردیم، زیرا قبل از اینکه بخواهیم تفاوت میان دو چیز را بدانیم، بهتر است اول اطلاعات و آگاهی از هر یک از آن دو پدیده دریافت کنیم و بعد به تفاوت های آن ها بپردازیم. همین امر موجب می شود تا بهتر این تفاوت ها را درک کنیم.
