مقاطع و محصولات فولادی بسیار متنوع هستند. برخی از این قطعات نسبت به سایرین کارایی بیشتری دارند. یکی از قطعات پر استفاده در ساختمان سازی و البته برخی دیگر از صنایع انواع ناودانی هستند. این محصول به عنوان یک قطعۀ فولادی در دستۀ پروفیل ها قرار می گیرد.
ناودانی را می توان از طریق ظاهر آن شناخت. این قطعه دارای دو بال و یک جان است. اما سوال اینجاست که هر یک از این قطعات اصلا چه چیزی هستند؟ بال ها در بازار آهن به سطح عمودی یک قطعۀ فلزی و جان هم به سطح افقی آن گفته می شود. ناودانی ها را می توان بر اساس کاربردی که دارند از متریال های مختلف استنلس استیل یا فولاد ضد زنگ، آلومینیوم و ورق گالوانیزه تهیه کرد. هر یک از این مواد ویژگی ها، مزایا و معایب خاص خود را خواهند داشت.

ناودانی سبک
یکی از انواع ناودانی ها نوع سبک هستند که به علت وزن و ابعادی سبک این نام را به خود اختصاص داده است.
ناودانی های سبک وزنی بسیار کم تر از استانداردی که تعیین شده دارند و هم چنین ابعاد و اندازه ی آن ها با اعداد و ارقام مهندسان و جدولی که مهندسان تهیه کرده اند مطابقتی ندارد و مسلما پایین تر هم هستند.
هم چنین این نوع از ناودانی ها در کارخانه جات ایران و روس ساخته و تولید می شود.
به طور معمول در این کارخانه ها به یک صورت است و در کارخانه های مختلف که در شهر های مختلف هم وجود دارد بر طبق یک استاندارد مشخص این ناودانی ها را تولید می کنند،این کارخانه ها تعدادی از تولید کنندگان ناودانی ها هستند.
لازم به ذکر است که این کارخانه ها از همه ی جهات مجهز بوده و دارای دستگاه های مخصوص هستند که شامل کوره ها و مشعل ها و مواد مختلف مورد نیاز و دی کیو و سی کیو هستند که در بالا ترین دقت و بهترین کیفیت ناودانی های سبک را تولید می کنند و به بازار عرضه می کنند.
هم چنین در ارتباط با کاربرد های ناودانی های سبک این گونه است که در ساخت انواع نما های ساختمان و ساخت چهارچوب ها و به طور کلی در ساختمان سازی دارای کاربرد هستند و هم چنین در صنعت ماشین سازی هم از ناودانی های سبک استفاده می شود که در صنعت ماشین سازی در قسمت اسکلت ماشین و پایه ماشین الات مورد استفاده قرار می گیرند.
در قسمت ساختمان سازی هم در انواع بناهای معماری مورد استفاده هستند.

ناودانی سنگین
در ارتباط با ناودانی سنگین این گونه است که از لحاظ وزنی سنگین و دقیق مطابق با جدول مخصوص مهندسان طراحی شده است و در کارخانه های ایران و کشور های اروپایی تهیه و تولید می شود.
این ناودانی ها دارای دو نوع هستند که یا پرسی هستند و یا فابریک که در این قسمت به انواع آن می پردازیم.
در ارتباط با نوع پرسی این ناودانی ها باید گفت که بر روی ورق های فلزی پرسکاری هایی انجام می شود که این پرسکاری ورق با اندازه و ابعاد مشخص انجام می شود و به حالت ناودانی شکل و فرم می دهند به علت پرسی که بر ناودانی زده می شود ضخامت وب و بال ها کم تر بوده اما با این حال به علت اندازه و ابعاد مناسب و سرعت بالای پرسکاری لبه های صافی دارد که در صنایع مختلف بسیار کاربردی و استفاده ای است.
در نوع فابریک ناودانی، این گونه است که در طی عملیات های نورد تهیه و ساخته می شوند و نحوه ی تولید آن ها به این صورت است که شمش را بعد از این که توسط کوره های مخصوص دما و حرارت دادند محصول نهایی از آن خارج می شود که به صورت رولی صاف می باشد و بعد از آن غلتکی وجود دارد که این محصول نهایی زیر فشار این غلتک قرار می گیرد و عبور می کند که این مورد در دما و فشار بسیار بالا انجام می شود و در آخر ناودانی تهیه می شود.
بعد از اتمام این مراحل قطعه ی ناودانی تشکیل شده سرد می شود و با سرد شدن این قطعه انقباضاتی ایجاد می شود و این انقباضات دلیلی است بر نتوانستن اندازه گیری های دقیق.

کاربرد ناودانی
این قطعه که به استیل سی چنل Steel C Channels هم شهرت دارد، نوعی پروفیل فولادی است که از طریق نورد گرم تولید می شود. در مقالات متعدد درباره این روش به کرات صحبت کردیم و گفتیم که برای چه کاربری هایی مورد استفاده قرار می گیرد. ناودانی ها در انواع گوناگون سبک و سنگین و به اشکال ساده، مشبک و اروپایی ساخته می شوند.
هر یک از این مقاطع موارد استفاده خاص خود را دارند. به عنوان مثال نمونه های ساده بیشترین کاربرد را در ساخت سازه های فلزی و پل دارند. این در حالی است که نمونه های دارای مشبک برای ساخت انواع قفسه مورد استفاده قرار می گیرند. برخی از این مقاطع هم برای کاربری های سنگین مورد استفاده قرار می گیرند. اما بیشترین مورد استفاده از ناودانی در ساختمان سازی خواهد بود. از جمله موارد استفاده از این قطعه می توانیم به گزینه های زیر اشاره کنیم.
- مستحکم سازی ساختمان به عنوان تیر حمال
- ساخت خرپا و انواع ستون
- چهارچوب درب و پنجره
- استفاده در شاسی تریلرها و انواع خودرو
- استفاده در ساخت دیوار
- استفاده در ساخت سقف های سبک
کاربرد ناودانی سبک و سنگین
کاربرد های قابل توجه و زیادی دارد که شامل، پر کاربرد ترین ورق که در ساختمان سازی و به طور کلی کار های ساخت و ساز انجام می شود، ناودانی ها هستند مثل در ساخت پنجره ها و در بهای آهنی و چهارچوب های در، و البته برای ساخت خودرو به خصوص قسمت بدنه ی خودرو و قطعاتی که داخل آن به کار رفته معمولا از جنس ناودانی است.
روش های متنوع تولید ناودانی
در ارتباط با روش های تولید ناودانی باید گفت، که تولید ناودانی ها همانند تولید نبشی ها است که دارای تجهیزات و دستگاه های مخصوص برای ساخت و تولید هستند و در کارخانه ها این گونه تولید می کنند که از عرض، ناودانی ها را خم می کنند و سپس پرس کاری انجام می دهند تا در نهایت محصول نهایی ناودانی ایجاد شود.
هم چنین لازم به ذکر است که این روش کلی تولید و ساخت ناودانی ها است و روش های متنوع آن ها با توجه به نوع آن ها است که سبک هستند یا سنگین و یا نوع فابریک هستند یا پرسی که با توجه به این موارد ساخته می شوند.

تفاوت ناودانی سبک و سنگین
برای اینکه تفاوت ناودانی سبک و سنگین را درک کنیم، باید درک درستی از تعریف هر یک از این قطعات داشته باشیم. به طور کلی می توان گفت که ناودانی سبک با پروفیل های سی چنل با وزن کم و ناودانی های سنگین به پروفیل های با وزن بالا اشاره دارد.
ناودانی های سبک بیشتر در کشوری مثل روسیه و البته در داخل تولید می شوند و از آنجایی که قیمت این پروفیل نسبت به رقیب خود کمتر است، موارد استفاده از آن نیز بالا خواهد بود. دلیل این قیمت به صرفه تر هم به دلیل وزن کم این محصول است.
اما در مقابل ناودانی سنگین قرار دارد که معمولا در کشورهای اروپایی و طی استانداردهای خاصی تولید می شود. این قطعات به دلیل وزن بیشتر، برای کاربری های صنعتی و حساس تر مورد استفاده قرار می گیرند. در اصل ناودانی های سنگین تحمل وزن بیشتر را دارند، به همین علت از این قطعات در ساخت انواع پل و سازه فولادی و دیگر مصارف صنعتی استفاده می کنند. از دیگر تفاوت های این دو محصول می توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.
- میزان متریال استفاده شده در هر یک از دو محصول
- شرکت سازنده و برند آن
- ابعاد و سایز انواع ناودانی
- هزینه تمام شده محصول
- موارد استفاده از هر یک از دو نوع ناودانی سبک و سنگین

نحوه دسته بندی ناودانی ها چگونه است؟
این دسته بندی با در نظر گرفتن عوامل گوناگون خواهد بود. برای مثال شکل ظاهری این مقطع فولادی اصلی ترین عامل دسته بندی است. البته در کنار این فاکتور وزن پروفیل ناودانی که باعث تقسیم آن به ناودانی سبک و سنگین هم می شود از دیگر عوامل تاثیرگذار بر این دسته بندی است.
البته ناگفته نماند بر اساس ظاهر محصول برای مثال ساده یا مشبک بودن و برند تولیدی، روش ساخت این مقاطع هم می تواند متفاوت باشد که این مورد هم در دسته بندی ناودانی ها مورد توجه قرار می گیرد. اگر از لحاظ روش ساخت ناودانی ها را بررسی کنیم، برخی از آن ها بر اساس شیوۀ پرسی و دیگر نمونه ها به شکل فابریک ساخته می شوند. ضمن اینکه کل ناودانی ها یا به در دستۀ ناودانی های C شکل و یا به صورت U شکل تولید می شوند.
در انتها از دیگر عواملی که می تواند باعث دسته بندی هر ناودانی شود، بررسی وزن آن طبق جدول اشتال است. بر این اساس نمونه هایی که از ارقام این جدول پیروی نمی کنند، ناودانی سبک و دیگر نمونه های مطابق با وزن ثبت شده در جدول ناودانی سنگین به شمار می آیند.
