آیا می دانید خاموت چیست؟ با کاربرد این قطعه فولادی در سازه ها آشنا هستید؟ اکثر افرادی که به نحوی با ساختمان سازی در ارتباط هستند، حتما تا حدودی خاموت و عملکرد آن را می شناسند. گزینه های زیادی برای مستحکم سازی بناهای مختلف وجود دارد. برای مثال میلگرد و آرماتور یکی از پر استفاده ترین این قطعات است که برای اجرای فونداسیون ساختمان مورد استفاده قرار می گیرد.
برای اجرای میلگردها به یک قطعه فولادی به نام خاموت نیاز است. این قطعه خود انواع گوناگونی دارد که بسته به نوع کاربرد هر یک از آن ها در کنار آرماتوربندی اجرا و استفاده می شوند. در این راهنما قرار است به بررسی خاموت و انواع آن بپردازیم.
خاموت چیست؟
خاموت به یک قطعه فلزی از جنس میلگرد گفته می شود که به اشکال مختلف باز و بسته تولید می شود. در اصل خاموت هم همان میلگرد است که با استفاده از روش های خاصی برش خورده و خم می شود. این قطعه در کنار انواع میلگرد برای قسمت های مختلف ساختمان خصوصا ستون و اجرای تیرها مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از خاموت به منظور مقاوم سازی ساختمان خواهد بود که استحکام بنا را در شرایط سختی مثل زلزله بالا می برد و منجر به کاهش خرابی ناشی از زلزله می شود. این قطعه به دو شکل دستی یا اتوماتیک توسط دستگاهی خاص که به خاموت زن شهرت دارد ساخته می شود.
عملکرد خاموت زن به گونه ای است که میلگردها با توجه به نوع خاموت مصرفی به شکلی خاص خم می شوند و فرم می گیرند. در جاهایی هم که لازم باشد خاموت مورد نظر با استفاده از دستگاه برش داده می شود. البته همانطور که گفتیم در بسیاری از مواقع این قطعه کاربردی به شکل دستی توسط افراد با ابزارهای خاصی تهیه می شود. به طور کلی میلگردها به دو شکل عرضی و طولی استفاده می شود که نوع عرضی در اصل همان خاموت است.
کاربرد خاموت چیست؟
خب حالا که متوجه شدیم خاموت چیست، این سوال پیش می آید که خاموت دقیقا چه کاری انجام می دهد؟ این میلگرد عرضی منجر به کنار هم قرار گرفتن میلگردهای طولی برای ساختن ستون و تیر بتنی می شود. در اصل قطعات آرماتوری که در این اجزای ساختمان به کار رفته اند را در کنار هم به شکل مستحکمی قرار می دهد که در نتیجه استحکام سازه تکمیل می شود. با توجه به اینکه میلگردهای طولی خود به تنهایی نمی توانند نیروهای کششی وارد شده به ساختمان را تحمل کنند، پس این خاموت ها هستند که در بالا بردن مقاومت کششی به این میلگردها کمک می کنند.
انواع خاموت
خاموت های ساخته شده از میلگرد در اشکال و اندازه های گوناگون برای کاربری های متفاوتی ساخته می شوند. در ادامه به معرفی برخی از خاموت های پر استفاده در ساختمان سازی اشاره می کنیم.
1.خاموت پهلویی
این نوع خاموت از لحاظ شکل ظاهری به صورت مربع یا مستطیلی ساخته می شود. تعداد شاخه های به کار رفته در خاموت پهلویی به میزان سطح مقطع ستون و تعداد آرماتورهای طولی در ستون بستگی دارد.
2.خاموت مارپیچ
این نوع خاموت می تواند نسبت به برخی از نمونه های مشابه از این میلگرد فرم داده شده، نرمی و انعطاف بیشتری را برای ستون ها فراهم کنند و حتی منجر به افزایش مقاومت پیچشی در بخش مورد استفاده از سازه شود. این امر باعث می شود تا به استفاده از خاموت های مارپیچ خصوصا در ساختمان های استانداردتر توجه بیشتری شود.
3.خاموت های تنگ بسته و باز
هر یک از این خاموت ها به شکل خاص خود هستند که به همان نام هم شناخته می شوند. برای مثال خاموت تنگ باز که در سه نوع قلابی، رکابی و چند شاخه تقسیم بندی می شوند. البته تعداد شاخه های به کار رفته در دو نوع اول هم به ترتیب تک و دو شاخه است. این نوع خاموت ها در سازه های با مقاومت برشی کم استفاده می شوند.
اما خاموت تنگ بسته می تواند همزمان برش و پیچش را در سازه های بتن آرمه تحمل کند. در برخی از مواقع تیرهای طراحی شده در ساختمان به منظور مقابله با پیچش اجرا می شوند، در چنین صورتی این خاموت تنگ بسته است که باید مورد استفاده قرار گیرد.
مطلب پیشنهادی : لوله گالوانیزه تست آب
4.خاموت سلولار
این نوع خاموت از آن دسته نمونه های مدرن تر این محصول است که مقاومت بتن را افزایش می دهد. این نوع خاموت بر اساس استاندارد PI_SYSTEM ساخته می شود و با عملکرد خود مشکلات کششی آرماتورهای طولی را در هنگام وقوع حوادث کاهش می دهد.
علاوه بر تقسیم بندی بالا ما شاهد دو نوع خاموت دیگر با نام ساده و مهندسی هستیم که بر اساس نوع خمش خاموت ایجاد شده است. خاموت های ساده دارای زاویه خم 90 درجه هستند، این در حالی است که خاموت های مهندسی زاویه های خم 135 و 145 درجه دارند.
