همه ما بارها با اصطلاحاتی از جمله مفتول و میلگرد آشنا بوده ایم و حتی اغلب ما از نزدیک با این تجهیزات فولادی برخورد داشته ایم. برای کسانی که در این زمینه مشغول فعالیت هستند، تمایز قائل شدن بین میلگرد و مفتول کار چندان پیچیده ای نیست. اما بسیاری از افراد هنوز نمی دانند که این دو قطعه فلزی دقیقا چه تفاوت هایی با هم دارند. به طور کلی مفتول ابزاری است که برای بستن و نصب میلگرد مورد استفاده قرار می گیرد.

مفتول چیست؟
مفتول ها نوعی سیم فلزی هستند که اغلب از آلیاژ فولاد ساخته می شوند، هر چند برخی از نمونه ها هم هستند که از آهن ساخته می شوند. این سیم ها در بسیاری از مواقع با یک لایه پوشش محافظتی عایق می شوند. عایق اکثر سیم ها از جمله مفتول از جنس پی وی سی است.
از مفتول در صنایع مختلفی استفاده می شود. این قطعه هم در صنعت کاربرد دارد و هم در ساختمان سازی و حتی برای تهیه زیور آلات هم مورد استفاده قرار می گیرد.
انواع مفتول
سیم های مفتول به دو شکل مفتول سیاه و مفتول گالوانیزه ساخته می شوند. مفتول های گالوانیزه به دلیل روکش گالوانیک خود دوام و مقاومت بیشتری دارند و از آن گذشته از نظر ظاهری هم جذاب تر هستند، به همین دلیل بیشتر از نوع سیاه مورد استفاده قرار می گیرند.
نکته جالب در مورد مفتول سیاه کاربرد آن است. از این محصول به منظور آرموتور بندی و بستن میلگرد به هم و اجرای آن در پروژه های ساختمانی استفاده می شود. البته این محصول کارایی های دیگری هم دارد. سیم های مفتولی به دلیل ضخامت کم و البته انعطاف پذیری خوبی که دارند به راحتی قابلیت خم شدن را دارا هستند و می توان از آن ها برای کاربری هایی که به شکل پذیری نیاز است استفاده کرد.
روش تولید مفتول
یکی از تفاوتهای سیم مفتول و میلگرد در نحوه تولید آن است. مفتول ها را از شمش یا بیلت فولادی می سازند. سپس این قطعات را در دماهای بالا قرار داده و با دستگاه های مخصوص نورد می کنند. بسته به نوع مفتول مورد نظر و قطری که قرار است مفتول بر اساس آن تولید شود، تعداد دفعات عبور این قطعه از دستگاه نورد متفاوت خواهد بود. در نهایت سیم مفتول را به صورت کلاف های چند متری تبدیل می کنند.
میلگرد چیست؟
میلگرد نوعی قطعه فولادی است که به شکل میله تولید می شود. هر چند برخی محدود از میلگردها هم هستند که از مواد پلیمری و حتی الیاف ساخته شده اند. این محصول بیشترین استفاده را در ساخت و ساز دارد. اما عملکرد اصلی آن مقاوم سازی بتن و افزایش استحکام کششی آن است که منجر به دوام بیشتر سازه و بالا رفتن طول عمر آن می شود.
مطلب پیشنهادی : پروفیل مبلی
انواع میلگرد
میلگردها به اشکال گوناگون میلگرد ساده و میلگرد آجدار ساخته می شوند. میلگردهای آجدار هم خود انواع گوناگونی دارند و از گریدهای متنوعی تشکیل شده اند و هر کدام برای مصارف خاصی کاربرد دارند. برای مثال برخی از میلگردها با درجه بندی بالا به منظور استفاده در سقف و ستون طراحی شده اند. این در حالی است که میلگردهای با ضخامت کمتر یا گرید پایین تر بیشتر برای کف ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند.
البته نوع دیگری از تقسیم بندی هم وجود دارد که شامل میلگرد اروپایی، میلگرد فولاد کربن، میلگرد گالوانیزه، میلگرد با روکش اپوکسی، میلگرد فایبرگلاس و میلگرد فولاد استنلس استیل می شود که بیشتر میلگردها را از نظر ساختار متریال طبقه بندی می کند.
میلگردها به اشکال گوناگون در ساختمان سازی مورد استفاده قرار می گیرند. برای مثال برخی از آن ها به صورت خاموت به کار می روند. این قطعه از بالا رفتن میزان ترک در ستون پیشگیری می کند و میزان تحمل نیروهای برشی در ستون را افزایش می دهد.
همچنین از بیرون زدن مقاطع طولی که بر اثر کمان کردن دچار این حالت می شوند، جلوگیری خواهد کرد. از دیگر موارد استفاده از میلگرد در ساختمان سازی به صورت سنجاقی، خرک، راستا، رکابی و ادکا است که هر یک نحوه اجزا و کاربرد خاص خود را خواهند داشت.

روش تولید میلگرد
اگرچه روش های کلی تولید میلگرد به یک صورت خواهد بود، اما از آنجایی که هر کشور از استانداردهای خاصی در تولید استفاده می کند، این شیوه های تولید ممکن است در هر منطقه و کارخانه متفاوت باشد. از استانداردهای در نظر گرفته شده برای میلگرد ASTM انجمن مواد و آزمون آمریکا، استاندارد JIS ژاپن، استاندارد DIN آلمان و گواهینامه ایزو سازمان بین المللی استاندارد است.
با این اوصاف باید بگوییم که میلگردها با 4 روش متفاوت تولید می شوند که از جمله آن ها می توانیم به میلگرد با روش نورد گرم، روش میکرو آلیاژی، روش سردکاری یا نورد سرد و روش تولید میلگرد ترمکس اشاره کنیم.